Một đề xuất quản trị mới trên diễn đàn nghiên cứu của Ethereum đang gây tranh luận khi đề xuất cho phép các validator trích một phần phần thưởng staking để tài trợ cho các dự án và hàng hóa công cộng của hệ sinh thái.
Cơ chế mang tên “validator redirected revenue” cho phép các validator chuyển từ 0% đến 10% phần thưởng staking sang quỹ phát triển hệ sinh thái.
Theo đề xuất, các validator sẽ biểu thị mức phần thưởng mà họ sẵn sàng đóng góp. Nếu đa số validator ủng hộ một tỷ lệ lớn hơn 0%, mức đóng góp đó sẽ trở thành bắt buộc đối với toàn bộ validator trên mạng lưới.
Giải quyết bài toán “kẻ đi nhờ”
Đề xuất nhằm xử lý vấn đề “free-rider” (kẻ đi nhờ) của Ethereum. Hiện nay, rất nhiều dự án hưởng lợi từ cơ sở hạ tầng chung của Ethereum như:
- Công cụ dành cho nhà phát triển;
- Nghiên cứu bảo mật;
- Hạ tầng công cộng;
- Các dự án mã nguồn mở và hàng hóa công cộng khác.
Tuy nhiên, không có bên nào muốn tự mình gánh toàn bộ chi phí khi những bên khác vẫn có thể hưởng lợi miễn phí. Điều này dẫn đến tình trạng thiếu nguồn tài trợ, buộc Ethereum Foundation hoặc một số nhóm phát triển phải đứng ra hỗ trợ.
Validator được xem là những bên hưởng lợi trực tiếp từ sự phát triển của mạng lưới, bởi hệ sinh thái càng mở rộng, hoạt động on-chain càng tăng, lượng ETH bị đốt càng lớn và giá trị ETH stake cũng có thể được hưởng lợi.
Có thể tạo ra hơn 120 triệu USD mỗi năm
Theo ước tính trong bài đăng, các validator Ethereum hiện nhận khoảng 700.000 ETH phần thưởng staking mỗi năm.
Nếu tỷ lệ đóng góp đạt 5%-10%, khoảng 50.000-70.000 ETH mỗi năm sẽ được chuyển sang tài trợ cho hệ sinh thái, tương đương khoảng 120 triệu USD theo giá ETH hiện tại.
Các validator cũng có thể chỉ định nơi nhận tài trợ. Những lựa chọn này sẽ được tổng hợp vào một hợp đồng phân phối (“splitter contract”) để tự động phân bổ nguồn vốn theo nguyện vọng của validator, thay vì phải bỏ phiếu cho từng khoản tài trợ riêng lẻ.
Những rủi ro tiềm ẩn
Đề xuất cũng vấp phải nhiều lo ngại.
Rủi ro đầu tiên là sự hình thành các nhóm validator có quyền lực quá lớn (validator cartelization). Nếu đa số validator phối hợp với nhau, họ có thể nâng tỷ lệ đóng góp và chuyển nguồn vốn vào chính các tổ chức hoặc nhóm mà họ ưu ái.
Một vấn đề khác là xung đột lợi ích giữa nhà vận hành staking và người sở hữu ETH. Phần lớn ETH hiện được stake thông qua các sàn giao dịch, giao thức liquid staking hoặc công ty cung cấp dịch vụ staking. Trong trường hợp này, đơn vị vận hành có thể là bên quyết định nơi phân bổ quỹ, trong khi phần lợi suất bị cắt giảm lại thuộc về những người đã ủy quyền ETH cho họ.
Ngoài ra, một số ý kiến cho rằng nếu validator sẵn sàng từ bỏ một phần phần thưởng staking, Ethereum hoàn toàn có thể giảm phát hành ETH mới thay vì tạo ra một cơ chế phân phối lại phần thưởng.
Hiện tại, đây mới chỉ là đề xuất khởi đầu và vẫn đang được thảo luận trước khi có thể tiến tới quy trình bỏ phiếu chính thức.