Hôm thứ Ba, Microsoft và OpenAI công bố tái cấu trúc quan hệ đối tác, theo đó cổ phần của tập đoàn Redmond được định giá 135 tỷ USD, tương đương khoảng 27% công ty lợi ích công cộng (public-benefit) mới của OpenAI, trong bối cảnh cả hai đang hứng chịu giám sát chống độc quyền và một vụ kiện liên bang cáo buộc độc quyền năng lực tính toán.
Thỏa thuận mới hỗ trợ việc chuyển đổi OpenAI thành OpenAI Group PBC dưới mái nhà quỹ phi lợi nhuận OpenAI Foundation, và xác lập Microsoft là “đối tác mô hình tuyến đầu” của công ty đến năm 2032, theo tuyên bố hôm thứ Ba.
Chủ tịch HĐQT Bret Taylor và CEO Sam Altman hiện có quyền kiểm soát việc bổ nhiệm và miễn nhiệm thành viên HĐQT của PBC, qua đó củng cố quyền lực của Altman.
OpenAI sẽ tiếp tục chuyển khoảng 20% doanh thu cho Microsoft, dù hai bên kỳ vọng dòng tiền này sẽ chấm dứt khi một hội đồng độc lập xác nhận đã đạt được trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI).
Microsoft giữ giấy phép IP độc quyền đối với các mô hình và sản phẩm của OpenAI đến 2032, bao gồm cả hệ thống hậu-AGI, nhưng không có quyền đối với phần cứng tiêu dùng mà OpenAI tự sản xuất, theo tuyên bố.
OpenAI có thể hợp tác với bên thứ ba để làm sản phẩm chung, triển khai các mô hình open-weight đáp ứng ngưỡng an toàn, phục vụ cơ quan an ninh quốc gia Hoa Kỳ trên bất kỳ hạ tầng đám mây nào, và tự chủ theo đuổi năng lực nghiên cứu AGI của riêng mình — các quyền trước đây bị giới hạn bởi điều khoản độc quyền của Microsoft.
Các sản phẩm API phát triển cùng đối tác sẽ độc quyền trên Azure, trong khi sản phẩm không phải API có thể chạy trên bất kỳ nhà cung cấp đám mây nào.
Microsoft và OpenAI chưa phản hồi yêu cầu bình luận của Decrypt.
Thông báo được đưa ra giữa lúc áp lực pháp lý gia tăng: một vụ kiện tập thể nộp cách đây hai tuần cáo buộc Microsoft đã vũ khí hóa thỏa thuận độc quyền Azure từ năm 2019 để hạn chế công suất tính toán cho ChatGPT, qua đó duy trì mức phí thuê bao “cao gấp 100–200 lần” so với đối thủ trong cuộc chiến giá AI hồi tháng Hai.
“AI chúng ta xây hôm nay sẽ định hình ngày mai. Con đường hiện tại, do AI tập trung thống trị, đầy rẫy hiểm họa,” Jiahao Sun, CEO FLock.io, nói với Decrypt. “Khi một vài thực thể quyền lực kiểm soát AI, chúng ta có nguy cơ tạo ra hệ thống phản chiếu tầm nhìn hẹp, củng cố thiên kiến và xói mòn niềm tin.”
OpenAI cũng cam kết mua thêm 250 tỷ USD dịch vụ Azure, dù Microsoft đã từ bỏ quyền ưu tiên chào giá đầu tiên với vai trò nhà cung cấp compute.
Yêu cầu rằng OpenAI chỉ được dùng compute từ Microsoft từng là điểm ma sát lớn, khi 800 triệu người dùng hằng tuần của ChatGPT và nhu cầu nghiên cứu khiến chi phí hạ tầng tăng cao.
Quan hệ đối tác khởi đầu tháng 7/2019 với khoản đầu tư 1 tỷ USD đưa Microsoft thành nhà cung cấp đám mây độc quyền của OpenAI, và mở rộng tháng 1/2023 với gói nhiều tỷ USD, định vị Microsoft là nhà hậu thuẫn chính.
Thông báo mới cũng trùng thời điểm OpenAI công bố tín hiệu đáng lo về sức khỏe tinh thần trong cơ sở người dùng: khoảng 1,2 triệu người/tuần (xấp xỉ 0,15% người dùng hoạt động) thể hiện dấu hiệu rõ ràng của ý định/lập kế hoạch tự sát.