Công nghệ blockchain là gì?

Như đã đề xuất trong các bài viết trước, tiền ngày nay đang ngày càng có một hình thức kỹ thuật số mới. Tiền điện tử đã nổi lên như một lựa chọn thay thế mạnh mẽ cho tiền tệ fiat (các loại tiền được phát hành và được trợ giá bởi chính phủ). Tuy nhiên, trước khi chúng ta khám phá những điểm mạnh và điểm yếu của tiền điện tử như Bitcoin, điều quan trọng là phải hiểu công nghệ cốt lõi đã dẫn đến sự đổi mới tiền tệ này.

Lịch sử của công nghệ blockchain

Một công nghệ tương tự blockchain lần đầu được đề cập là trong một bài báo năm 1982 có tiêu đề “Hệ thống máy tính được thành lập, duy trì và tin cậy bởi các nhóm nghi ngờ lẫn nhau”. Các bản cập nhật và cải tiến hơn nữa đối với khái niệm này đã được nhiều cá nhân khác nhau mô tả vào năm 1991 và sau đó vào năm 1992. Tuy nhiên, phải đến năm 2008, định nghĩa hiện đại về blockchain mới được khái niệm hoá bởi một nhóm hoặc một người lấy bút danh là Satoshi Nakamoto.

Nakamoto, được mọi người thừa nhận là cha đẻ của blockchain, tiền điện tử, và Bitcoin, bắt đầu tất cả bằng việc xuất bản sách trắng nổi tiếng hiện nay của mình có tiêu đề “Bitcoin: Hệ thống tiền mặt điện tử ngang hàng” (Peer-to-peer hay P2P).  Trong đó, ông mô tả các cấu trúc và hệ thống nền tảng cuối cùng sẽ cung cấp năng lượng cho bitcoin và rất nhiều dự án dựa trên blockchain khác.

Vào tháng 1 năm 2009, Nakamoto đã phát hành phiên bản đầu tiên của phần mềm bitcoin của mình, khai thác khối gốc và chính thức khai sinh ra công nghệ blockchain.  Cá nhân anh ấy tiếp tục cải tiến và cập nhật mã nguồn cho đến giữa năm 2010. Sau đó, trước khi biến mất, anh ta đã chuyển giao quyền kiểm soát và quyền sở hữu tất cả các khía cạnh của dự án cho các nhà phát triển tích cực và nổi tiếng khác trong cộng đồng bitcoin. Thông điệp được xác minh cuối cùng của anh ấy là vào năm 2011 khi trong một email, anh ấy tuyên bố rằng bitcoin “đang trong tay đúng người”.

Chức năng của blockchain

Ở cấp độ cơ bản nhất, blockchain hoạt động như một sổ cái kỹ thuật số. Sổ cái chỉ đơn giản là một bản ghi các giao dịch. Nếu bạn nhớ lại, trong bài viết Thanh toán và tiền tệ kỹ thuật số, chúng ta đã thảo luận về phương pháp hoặc cơ chế cơ bản mà ngân hàng sử dụng để chứng minh quyền sở hữu tiền của khách hàng. Khi bạn gửi tiền vào ngân hàng, bạn không còn quyền sở hữu vật chất đối với số tiền của mình. 

Bằng chứng duy nhất cho thấy những khoản tiền đó vẫn thuộc về bạn là hồ sơ mà ngân hàng lưu giữ. Bất kỳ lúc nào bạn rút hoặc gửi tiền vào tài khoản của mình, các khoản khấu trừ hoặc bổ sung thích hợp sẽ tự động được áp dụng cho hồ sơ của bạn.

Tuy nhiên, mặc dù chức năng cơ bản giống với bất kỳ sổ cái tiêu chuẩn nào (chủ yếu là để ghi dữ liệu hoặc giao dịch theo thứ tự thời gian), nhiều yếu tố chính giúp phân biệt các blockchains với các đối tác truyền thống của chúng.

Cấu trúc của Blockchain

Trong khi sổ cái kỹ thuật số của ngân hàng hoặc sổ cái vật lý của một doanh nghiệp nhỏ có thể được lưu trữ ở một vị trí tập trung dưới sự kiểm soát của doanh nghiệp hoặc chủ sở hữu cá nhân, thì một blockchain được phi tập trung hóa và phân phối.  Điều này có nghĩa là có nhiều bản sao ở nhiều vị trí và không một thực thể nào có toàn quyền kiểm soát hoặc quyền sở hữu đối với blockchain. Thay vào đó, việc duy trì sổ cái kỹ thuật số này là một nỗ lực nhóm của các cá nhân trên toàn thế giới.  Ngoài ra, các giao dịch được ghi lại theo lô được gọi là khối (block). Các khối chứa thông tin như ngày tháng và số tiền đã chi tiêu. Chúng cũng ghi lại các bên tham gia vào một giao dịch. Tuy nhiên, thay vì sử dụng tên thực tế như một ngân hàng, các blockchain sử dụng chữ ký điện tử về cơ bản hoạt động như tên người dùng. Các khối (block) dữ liệu này sau đó được liên kết với nhau tạo thành một chuỗi (chain) giao dịch được xác minh ngày càng phát triển, do đó có tên là blockchain.

Bảo mật của Blockchain

Ở điểm này, bạn có thể tự hỏi, điều gì ngăn cản tôi hoặc bất kỳ ai tạo ra một khối giả mạo chứa đầy các giao dịch chỉ ra rằng tiền đã được chuyển cho tôi? Rốt cuộc, không có ngân hàng hoặc cơ quan trung ương nào ngăn cản điều này xảy ra. Đây là một mối quan tâm rất xác đáng, một mối quan tâm may mắn đã được giải quyết một cách hoàn hảo nhờ thiết kế của hệ thống.

Như chúng ta có thể thấy, mặc dù trên thực tế, bất kỳ ai cũng có thể tạo các khối giả, nhưng chúng phải đáp ứng các yêu cầu nhất định trước khi có thể được thêm vào chuỗi các giao dịch đã được xác minh và xác nhận. Để minh họa các biện pháp bảo mật của blockchain, chúng ta hãy lùi lại một bước và bắt đầu lại từ đầu. Trước khi bạn có thể cố gắng thêm toàn bộ một khối giả mạo vào chuỗi, trước tiên bạn cần phải giả mạo một giao dịch duy nhất. Hệ thống cơ sở hạ tầng khóa công khai, một khái niệm mà chúng tôi đã giới thiệu ở trên, ngăn chặn điều này xảy ra. Mỗi người dùng có một khóa riêng tư và công khai. Mọi giao dịch mà một người thực hiện đều được ký bằng khóa riêng tư duy nhất mà chỉ họ mới có quyền truy cập. 

Những người khác trên mạng có thể sử dụng khóa công khai phù hợp (có sẵn công khai) để xác minh rằng chữ ký là xác thực. Nói cách khác, các giao dịch trái phép là không thể thực hiện được vì ngoài người dùng đó, những người khác không sở hữu các khóa riêng thích hợp để ký các giao dịch đó. Các giao dịch không hợp lệ hoặc lặp lại đơn giản là sẽ bị hệ thống từ chối.

Nếu việc tạo các khối hoặc giao dịch giả không phải là một phương pháp khả thi để tấn công hệ thống, thì giải pháp thay thế duy nhất khác sẽ là nỗ lực sửa đổi các khối đã là một phần của blockchain. May mắn thay, hệ thống cũng có một cách để ngăn chặn điều này xảy ra.

Một khối không chỉ chứa dữ liệu giao dịch đã đề cập ở trên mà còn chứa một mã duy nhất để phân biệt nó với các khối khác.  Mã này được tạo bằng cách sử dụng các hàm băm mật mã (hash). Về cơ bản, đây là một quá trình toán học chuyển đổi tất cả dữ liệu trong khối thành một chuỗi ký tự được gọi là giá trị băm.  Tuy nhiên, dữ liệu của một khối không phải là thành phần duy nhất được sử dụng để tạo giá trị băm cuối cùng của khối đó. Giá trị băm cuối cùng được tạo thông qua sự kết hợp giữa dữ liệu của khối đó cùng với giá trị băm của khối đã được xác minh trước đó trên chuỗi.  Về bản chất, đây là cách mỗi khối trở nên liên kết bền vững với các khối trước và sau nó. 

Việc sửa đổi một giá trị đơn lẻ trên một khối sẽ ngay lập tức phá vỡ logic của toàn bộ chuỗi vì không có giá trị băm nào là đúng. Kẻ tấn công không chỉ cần sửa đổi toàn bộ chuỗi để cuộc tấn công này khả thi mà còn phải thay đổi hầu hết các bản sao của chuỗi khối tồn tại trên mạng. Lượng thời gian và nguồn lực cần thiết để thực hiện điều này khiến các cuộc tấn công hầu như không thể xảy ra.

Công dụng của blockchain

Có lẽ cách sử dụng nổi tiếng nhất đối với công nghệ blockchain là tiền điện tử.  Bitcoin, đồng tiền đầu tiên và cho đến nay vẫn chiếm ưu thế nhất trong số này, sẽ được đề cập trong bài viết tiếp theo để giúp chúng ta minh họa thêm về giá trị và tiện ích của blockchain. Tuy nhiên, xét về cốt lõi, công nghệ này chỉ đơn giản là một phương pháp để lưu trữ dữ liệu một cách công khai và an toàn một cách đáng tin cậy, còn có nhiều ứng dụng khác nữa. Các hợp đồng thông minh, dịch vụ tài chính, giao dịch hàng hóa, trò chơi điện tử, tên miền và thậm chí cả hệ thống bảo hiểm đều đang được định nghĩa lại bởi công nghệ blockchain. Đó là một ý tưởng phức tạp vẫn đang được tiếp tục phát triển.

Đọc thêm: Bitcoin nhập môn #1:Bitcoin là gì? Magic Internet Money

Bài viết liên quan

Uniswap vượt khối lượng giao dịch 1 nghìn tỉ đô 

Uniswap đã đạt được hai cột mốc quan trọng trong tháng 5 với TOP 1 khối lượng giao dịch đạt 1 nghìn tỷ đô...

Coinshares: nhà đầu tư tổ chức đang tích lũy ADA và DOT khi vốn cho BTC bị rút ra

Các nhà đầu tư tổ chức tích lũy thêm ADA và DOT Theo Coinshares, một nhà quản lý tài sản kỹ thuật số hàng đầu...

Fantom Foundation tiết lộ đề xuất thay đổi sFTM và fUSD.

Fantom Foundation đã nhảy vào cuộc đua stablecoin với một đề xuất thay đổi sFTM và fUSD. Các tài sản rủi ro được làm tài...