Mỹ cũng như Anh và một số nước châu Âu đã đồng ý cấm một số ngân hàng Nga tham gia hệ thống SWIFT. Liệu vai trò của Bitcoin có được áp dụng trong tình huống này?
Sau cuộc xâm lược của các lực lượng Nga vào Ukraine , một số quốc gia như Mỹ và một số thành viên EU đã đáp trả bằng việc áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế nghiêm ngặt đối với Nga, trong số đó, sẽ ngăn cản một số ngân hàng Nga tiếp cận Hiệp hội Viễn thông Tài chính Liên ngân hàng Toàn cầu – Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunications (SWIFT).
Một số ngân hàng Nga bị loại khỏi SWIFT
Động thái quyết liệt này xuất phát từ các lệnh cấm vận trước đó được chứng minh là không đủ để răn đe Nga. Do đó, các nước phương Tây cuối cùng đã phải dùng đến biện pháp cấm một số ngân hàng Nga tham gia SWIFT.
Đáng chú ý, mạng lưới này được sử dụng để tạo thuận lợi cho các giao dịch giữa hơn 11,000 tổ chức tài chính trên khắp thế giới, ngoại trừ Triều Tiên. Bằng cách ngắt kết nối các ngân hàng Nga khỏi hệ thống tài chính toàn cầu, nước này sẽ khó có thể chi 640 tỷ USD dự trữ quốc tế.
Tỷ phú quỹ đầu cơ Bill Ackman nêu quan điểm trên Twitter về tác động của động thái này đối với người dân Nga: “Nếu tôi là người Nga, tôi sẽ rút tiền của mình ngay bây giờ. Các đợt rút tiền hàng loạt có thể bắt đầu ở Nga vào thứ Hai”.
Còn đối với Bitcoin thì sao?
Đương nhiên, những hạn chế khắc nghiệt như vậy có thể gây ra những tác động tai hại đối với nền kinh tế Nga. Đồng thời, nhiều nhà phân tích tin rằng Nga không thực sự có bất kỳ lựa chọn thay thế hiệu quả nào, mặc dù công nghệ blockchain và tiền điện tử, đặc biệt là Bitcoin, có thể được coi là một trong số đó.
Do bản chất chống kiểm duyệt, mã nguồn mở, phi tập trung và tính không cần cấp phép, về mặt lý thuyết, tiền điện tử có thể trở thành một công cụ khả thi mà một quốc gia như Nga có thể sử dụng để trốn tránh các lệnh trừng phạt. Với Bitcoin, quốc gia này có thể tiếp tục tham gia vào thương mại quốc tế miễn là họ tìm thấy các đối tác sẵn sàng chấp nhận tài sản kỹ thuật số.
Trong khi đó, quốc gia này đã và đang làm việc với nhiều lựa chọn thay thế khác nhau trong một thời gian, bao gồm cả đồng Ruble kỹ thuật số, một dự án tiền tệ kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương hiện đang trong giai đoạn thử nghiệm.
Nếu Nga chọn con đường này, họ sẽ không phải là quốc gia đầu tiên áp dụng tiền điện tử để trốn tránh các lệnh trừng phạt. Các báo cáo gần đây cho thấy Triều Tiên đã tài trợ cho các chương trình hạt nhân và đạn đạo của mình bằng cách sử dụng tiền điện tử bị đánh cắp bởi các tin tặc được nhà nước hậu thuẫn. Iran cũng đã sử dụng tiền điện tử để trốn tránh các lệnh trừng phạt do Hoa Kỳ áp đặt.
Nhưng nó sẽ hoạt động?
Khả năng tồn tại tổng thể của bất kỳ giải pháp thay thế nào cho SWIFT vẫn còn là vấn đề vì mạng lưới này được chấp nhận rộng rãi trên toàn thế giới và không có sự thay thế nào có thể cạnh tranh với nó.
Ví dụ, SPFS, một hệ thống thay thế ở Nga, chỉ được hỗ trợ bởi 20% ngân hàng địa phương vào năm 2020. Ngay cả lựa chọn phổ biến hơn của Trung Quốc, Hệ thống thanh toán liên ngân hàng xuyên biên giới Trung Quốc – Chinese Cross-Border Interbank Payment System (CIPS), cũng chỉ bằng khoảng 0,3% quy mô của SWIFT .
Tóm lại, Bitcoin có thể đóng một vai trò rất quan trọng trong việc xác định mức độ hiệu quả của các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Nga.