Andy Fajar Hardika, CEO của công ty Loka Mining, đã chia sẻ quan điểm của mình về khả năng phát triển tài chính phi tập trung (DeFi) trên mạng lưới Bitcoin trong một cuộc phỏng vấn với crypto.news. Trong cuộc trao đổi, ông đã đề cập về sự tiến triển của DeFi, một mô hình tài chính đổi mới dựa trên nền tảng blockchain, và tiềm năng của nó khi được ứng dụng trên Bitcoin – đồng tiền điện tử hàng đầu hiện nay. Với vai trò là lãnh đạo của một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khai thác tiền điện tử, Andy Fajar Hardika có những góc nhìn thực tế và chuyên sâu về xu hướng phát triển của DeFi trên Bitcoin.
Vào ngày 19/4/2024, sự kiện “halving” Bitcoin đã diễn ra, khiến phần thưởng đào được Bitcoin giảm từ 6,25 BTC xuống còn 3,125 BTC cho mỗi khối được đào thành công. Mặc dù sự kiện này xảy ra định kỳ 4 năm một lần, nhưng lần này nó đã gây ra nhiều cuộc thảo luận trong ngành về tác động của việc giảm phần thưởng đối với nền kinh tế đào mỏ.
Với mỗi lần halving, các công ty đào mỏ buộc phải thích nghi với môi trường có biên lợi nhuận thấp hơn. Những công ty thiếu vốn thường sẽ phải rút khỏi thị trường hoặc sáp nhập với các công ty lớn hơn. Không giống như những lần giảm một nửa trước đây vào năm 2016 và 2020, sự kiện năm 2024 có thể dẫn đến một loạt các vụ sáp nhập và phá sản.
Trong bối cảnh này, hai khái niệm mới là Runes và Ordinals đang làm cách mạng hóa lĩnh vực tài chính phi tập trung (DeFi) trên mạng lưới Bitcoin. Runes, tương tự như tiêu chuẩn ERC-20 của Ethereum, giới thiệu các mã thông báo có thể thay thế được cho blockchain Bitcoin, trong khi Ordinals mang NFT trực tiếp đến mạng lưới. Điều này đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng khả năng của Bitcoin ngoài các giao dịch đơn giản.
Với Runes và Ordinals, Bitcoin đang tìm cách thu hẹp khoảng cách với Ethereum – đồng tiền được xem là “vua của DeFi”. Tuy nhiên, vẫn còn những vấn đề về khả năng mở rộng và lo ngại về việc phình to chuỗi khối cần phải giải quyết.
Mặc dù vậy, sự ra đời của các giao thức như Runes và Ordinals cho thấy Bitcoin có thể hỗ trợ các ứng dụng phi tập trung đa dạng hơn. Đổi lại, các thợ đào có thể bù đắp cho ảnh hưởng của “giảm một nửa” lên doanh thu.
Andy Fajar Hardika, CEO của Loka Mining – một công ty đào tiền điện tử, đã chia sẻ quan điểm của mình về vai trò ngày càng phát triển của Bitcoin trong không gian DeFi, tác động đến doanh thu của thợ đào và phí giao dịch:
Về vai trò ngày càng phát triển của Bitcoin trong DeFi: “Bitcoin thiếu tính lập trình nhưng có hiệu ứng Lindy mạnh nhất và đã chứng minh là trở thành kho lưu trữ giá trị mặc định. Tôi tin rằng những đặc điểm này đang thúc đẩy Bitcoin trở thành ‘chuỗi mẹ’, thu hút các giao thức mới đang nở rộ trên L2 hoặc chuỗi phụ của Bitcoin.”
Về khả năng cạnh tranh với Ethereum: “Tôi nghĩ chúng ta sẽ thấy không phải sự cạnh tranh, mà là sự hợp tác – nơi các chuỗi sẽ ‘kết hợp’ và được trừu tượng hóa đến mức người dùng bình thường không thực sự quan tâm hoặc cần hiểu họ đang sử dụng chuỗi nào.”
Về phí giao dịch cao do Runes và việc cân bằng giữa thưởng cho thợ đào và chi phí hợp lý: “Khi Bitcoin chuyển đổi từ hệ thống tiền tệ điện tử P2P sang Kho lưu trữ Giá trị, tôi tin rằng phí giao dịch cao trên Bitcoin L1 là quan trọng. Nó đóng vai trò là sự đánh đổi cho ngân sách bảo mật mạng cần duy trì. Đây là nơi các L2 tham gia mở rộng quy mô mạng và thêm tính lập trình cho Bitcoin. Từ quan điểm của người dùng, các giải pháp như Lightning hoặc ICP với ckBTC của họ cho phép giảm phí giao dịch Bitcoin chỉ còn vài xu.”
Trong quá khứ, Bitcoin đã tụt hậu so với Ethereum trong lĩnh vực ứng dụng tài chính phi tập trung (DeFi). Tuy nhiên, với sự ra đời của các đổi mới như Runes và Ordinals, Bitcoin có cơ hội thu hẹp khoảng cách này.
Ordinals về cơ bản là NFT hoàn toàn on-chain, tương tự như ERC721 trên Ethereum, trong khi Runes là các mã thông báo có thể thay thế trên Bitcoin, tương đương với ERC-20. Những điều này chỉ là các khối xây dựng sơ khai cho tính lập trình của Bitcoin.
Mặc dù hiện có thể xây dựng một ứng dụng DApp nguyên thủy trên lớp 1 (L1) của Bitcoin, nhưng nó vẫn còn rất hạn chế. Trường hợp sử dụng thực tế dự kiến sẽ là như các điểm neo cho các lớp 2 (L2) để cung cấp ứng dụng DeFi đầy đủ trên Bitcoin. Một lợi thế đáng kể là chúng ta có thể mở khóa giá trị khổng lồ của Bitcoin hiện đang nằm trong ví của các chủ sở hữu.
Tuy nhiên, một số người phê bình rằng các giao thức như Runes và Ordinals có thể dẫn đến tình trạng phình to chuỗi khối và giao dịch chậm hơn. Điều này tương tự như thách thức về khả năng mở rộng mà Ethereum từng gặp phải với CryptoKitties – NFT đầu tiên được thiết kế như một trò chơi, đã chiếm 13% tất cả các giao dịch trên mạng lưới Ethereum. Điều này đã châm ngòi cho cuộc thảo luận về khả năng mở rộng và cuối cùng dẫn đến nhiều nâng cấp và sự trỗi dậy của các L2 trên Ethereum.
Có thể dự đoán xu hướng tương tự sẽ xảy ra với Bitcoin. Runes và Ordinals hiện đang chiếm một phần không gian khối đáng kể và đóng góp một lượng lớn vào ngân sách bảo mật của mạng. Kết quả là hiện có hơn 50 lớp Bitcoin hoặc chuỗi phụ đang cố gắng giải quyết vấn đề khả năng mở rộng của Bitcoin. Giống như các startup, hầu hết sẽ chết dần hoặc trở nên đình đốn – nhưng những gì có tiện ích mạnh và các trường hợp sử dụng thực tế sẽ tồn tại.