Vitalik Buterin đã đăng một bài viết trên blog mới thảo luận về tương lai của Rollups. Trong đó, anh nói rằng quá trình tạo khối mới (block production) vẫn còn tính chất tập trung hoá khi Rollups đạt được sức hút và có thể mất nhiều năm để người dùng áp dụng ZK-Rollups như một cách để lưu trữ tài sản của họ.

Người đồng sáng lập Ethereum đặt nhiều hy vọng vào tương lai của Rollups.

Vitalik Buterin đã đăng bài viết trên blog thảo luận về Rollups và khả năng mở rộng blockchain.

Bài viết dài 1.500 từ, có tiêu đề “Endgame”, tập trung vào cách công nghệ có thể được sử dụng để làm cho việc tạo khối mới trở nên phi tập trung hơn. Buterin nói rằng “big block chain” trung bình ngày nay có xu hướng có tần suất khối, kích thước khối và tốc độ giao dịch cao, nhưng nó cũng trở nên tập trung cao độ do chi phí vận hành node cao liên quan đến việc tạo ra các khối lớn. Nhiều đối thủ cạnh tranh của Ethereum như Solana tự hào về thời gian giao dịch nhanh nhưng yêu cầu phần cứng đắt tiền để chạy các node, điều này đã dẫn đến những lời chỉ trích về mức độ phi tập trung của nó.

Buterin tiếp tục giải thích rằng Rollups đã cải thiện việc xác thực khối (block validation), tuy nhiên vẫn dẫn đến việc tạo ra block mới (block production) mang tính tập trung. Do đó, có hai kết quả có thể xảy ra từ giải pháp rollups: một là người dùng sẽ di chuyển sang giải pháp rollups có khả năng mở rộng cao duy nhất, hoặc hoạt động của mạng lưới sẽ trải rộng trên nhiều giải pháp.

Buterin cho biết rằng trong cả hai trường hợp, việc tạo ra block mới vẫn sẽ có tính tập trung hóa do “các hiệu ứng mạng trong quá trình rollups hoặc các hiệu ứng mạng của cross-domain MEV”. Tuy nhiên, Vitalik Buterin cũng lưu ý rằng các kỹ thuật như sự xác nhận khối (committee validation), lấy mẫu data sẵn có có thể được sử dụng để điều chỉnh việc block production.

Bài đăng đã đề cập trực tiếp đến Ethereum, lưu ý rằng mạng lưới đang hoạt động tốt để thích ứng với việc tập trung vào Rollups. Ethereum đang có kế hoạch cụ thể để tích hợp Rollups như trong một phần trong lộ trình phát triển.

Buterin viết “big block chains” khác sẽ phải đưa ra lựa chọn về việc có nên làm việc để đạt được khả năng đạt được block production phi tập trung và khả năng chống kiểm duyệt hay không.

Buterin từ lâu đã thảo luận về cách các giải pháp layer 2 rollups được thiết lập để trở thành một phần quan trọng trong con đường dẫn đến khả năng mở rộng của Ethereum. Giải pháp Rollups của ngày hôm nay có hai hướng: Optimistic và Zero-Knowledge. Optimistic Rollups như Optimism và Arbitrum sẽ gói các giao dịch và thực hiện tính toán dữ liệu ngoài chuỗi (off-chain) để cải thiện tốc độ giao dịch và phí gas. Tuy nhiên vấn đề gặp phải của chúng là thời gian rút tiền rất chậm. Trong khi đó, ZK-Rollups như Starkware’s StarkNet tạo ra các bằng chứng mật mã để chứng minh rằng các giao dịch là hợp lệ khi chúng được gửi ngược trở lại chuỗi cơ sở.

Các giải pháp tổng hợp layer 2 của Ethereum đã thu thập được “momentum” trong những tuần gần đây khi mạng lưới gặp phải các vấn đề liên quan đến phí gas. Nhiều dự án DeFi gốc Ethereum đã bắt đầu ra mắt trên Optimistic Rollups, trong khi StarkWare’s StarkNet đã chạy mainnet vào tuần trước. Tuy nhiên, Buterin cho biết sẽ mất “nhiều năm sàng lọc và kiểm tra” để mọi người cảm thấy thoải mái khi sử dụng ZK-Rollups tương thích với EVM nhằm lưu trữ tài sản tiền điện tử của họ.

Đọc thêm: Vitalik Buterin đề xuất giải pháp giảm phí gas ngắn hạn EIP-4488

Dưới đây là bảng phân tích các khoản đầu tư của từng quỹ mà họ đã công bố. Và trong danh mục đó, chúng ta chọn ra một dự án nổi bậc và đưa ra một số thông tin cơ bản.

Pantera Capital

Trong đó, việc đầu tư vào:

• Các sàn giao dịch (~20%)
• Cơ sở hạ tầng blockchain chiếm (~ 12%)

Một dự án trong Porfolio:

Ampleforth

• Thông tin cơ bản: Ampleforth (AMPL) như loại tiền hàng hoá tổng hợp. Nguồn cung của nó có thể thay đổi được để đáp ứng nhu cầu sử dụng của nền kinh tế.
• Giải pháp chính: Tiền điện tử hầu hết bị ảnh hưởng bởi xu hướng chính của giá Bitcoin, điều này tạo ra mối tương quan nguy hiểm trên thị trường tiền điện tử. AMPL đa dạng hóa rủi ro đó bằng cách tăng hoặc giảm nguồn cung để giữ giá ổn định.
• Ví dụ: Việc vay và cho vay bằng tiền điện tử là một thách thức vì tài sản thế chấp cơ bản được tạo thành từ các loại tiền ổn định dễ bay hơi như USDC hoặc DAI. Tiền điện tử bạn đã vay có thể dễ dàng giảm 50% giá trị, buộc bạn phải liên tục cầm cố nhiều tiền điện tử hơn cho tài sản thế chấp ban đầu của mình. AMPL liên tục thay đổi nguồn cung cấp token của họ để quản lý lạm phát và giữ giá trị tổng thể của mạng không đổi. Với tư cách là người đi vay hoặc người cho vay, điều này đảm bảo sẽ không có bất kỳ cú sốc nào về giá đối với tài sản thế chấp cơ bản.

Coinbase Venture

Trong đó, việc đầu tư vào:

• Data/privacy/ cơ sở hạ tầng bảo mật (~ 19%)
• Các sàn giao dịch (~12%)

Một dự án trong Porfolio:

Goldfinch

• Thông tin cơ bản: Golfinch là một nền tảng tín dụng phi tập trung cho các khoản vay tiền mã hoá mà không cần thế chấp.
• Vấn đề: Việc trở thành một ngân hàng ngày nay rất đắt đỏ, giới hạn các loại người cho vay và hạn chế khả năng tiếp cận vốn ở các thị trường mới nổi
• Giải pháp chính: Bằng cách kết hợp nguyên tắc “tin cậy thông qua sự đồng thuận”, Goldfinch tạo ra một cách để người vay thể hiện mức độ tín nhiệm dựa trên đánh giá chung của những người tham gia khác thay vì dựa trên tài sản tiền điện tử của họ.

Đọc thêm: Vì sao Web3 là cơ hội đầu tư lớn tiếp theo?

Paradigm Capital

Trong đó, việc đầu tư vào:

• Các sàn giao dịch (~17,5%)
• Thị trường vốn – capital market (~12,5%)

Một dự án trong Porfolio:

Namebase

• Thông tin cơ bản: Không ai thực sự sở hữu tên của họ. Khi bạn mua tên miền cho một trang web, bạn thực sự đang cho công ty đăng ký tên miền thuê tên miền, những người tính phí hàng năm cho bạn.
• Giải pháp chính: Tên miền Handshake cung cấp quyền sở hữu thực sự, có nghĩa là người dùng không có phí thuê hàng năm, chỉ cần trả phí mua một lần.
• Ví dụ: Một thực thể duy nhất có tên là ICANN hiện đang kiểm soát toàn bộ hệ thống DNS. Có nghĩa là họ có tiếng nói cuối cùng về những domains được phép hay không (org, com, v.v.). Với quyền sở hữu hoàn toàn, bạn có quyền kiểm soát để tạo bất kỳ miền cấp cao nào bạn muốn và sau đó có thể chỉ cần lưu trữ một trang web hoặc trở thành công ty đăng ký bán miền phụ cho người khác.

a16z

Trong đó, việc đầu tư vào:

Dữ liệu / quyền riêng tư / cơ sở hạ tầng bảo mật (~13,2%)

Tài sản kỹ thuật số, NFT, creators (~13,2%)

Một dự án trong Porfolio:

MakerDAO

• Cơ bản: Một DAO (tổ chức tự trị phi tập trung) phát hành đồng stablecoin DAI, tạo điều kiện cho các khoản vay được đảm bảo bằng tài sản thế chấp mà không cần bên trung gian.
• Vấn đề: Có một số vấn đề quan trọng ngăn chặn tiền điện tử trở thành tiền tệ trong thế giới thực. Một trong số đó là giá cả dao động mạnh, khiến những tài sản như cho vay và đi vay trở nên cực kỳ rủi ro.
• Giải pháp chính: MakerDAO đã tạo ra đồng ổn định DAI, giúp ổn định sự biến động giá của tiền điện tử và cho phép việc cho vay và vay đối với nhiều loại tiền điện tử.

Sequoia Capital

Công ty danh mục đầu tư thú vị:

Fireblock

• Thông tin cơ bản: cung cấp cho các tổ chức tài chính một nền tảng để điều hành hoạt động kinh doanh tài sản kỹ thuật số, cung cấp cho họ cơ sở hạ tầng để lưu trữ, chuyển giao và phát hành tài sản kỹ thuật số.
• Vấn đề: Hackers đã đánh cắp tổng cộng hơn 15 tỷ đô la tiền điện tử trong 8 năm qua. Sự thay đổi này từ tội phạm mạng tấn công tài chính truyền thống sang tấn công tài sản kỹ thuật số dẫn đến những cơ hội cung cấp bảo mật cho blockchain.
• Giải pháp chính: Những người sáng lập đã sử dụng kinh nghiệm an ninh mạng của họ trong tính di động, cloud và cơ sở hạ tầng quan trọng và áp dụng nó vào việc bảo mật blockchain bằng cách sử dụng một phương pháp mới để bảo mật tài sản kỹ thuật số được gọi là MPC (multi-party computation).
• Ví dụ: MPC là một công nghệ mật mã cho phép nhiều bên nắm giữ thông tin bí mật và sau đó giải quyết một vấn đề yêu cầu đầu vào của tất cả những bí mật này theo cách phi tập trung mà không cần chia sẻ thông tin bí mật với nhau. Fireblocks sử dụng MPC để bảo vệ chống lại những thứ như xâm phạm khóa cá nhân, thông đồng nội bộ của nhân viên và quản trị viên lừa đảo.

Joseph Delong, CTO của sàn giao dịch phi tập trung SushiSwap, cho biết ông sẽ rời khỏi dự án trừ khi core team được trao quyền tự chủ nhiều hơn và tăng lương thưởng. Điều này xảy ra giữa một loạt các cuộc đấu đá nội bộ liên quan đến sự ra đi của nhiều thành viên trước đó.

“Tôi sẽ chuyển giao Trident, và nếu không cho chúng tôi quyền tự chủ để tiếp tục hoạt động, quyền thành lập ban lãnh đạo và tăng lương thưởng cho toàn hội đồng, tôi sẽ rời đi”, anh ấy tweet vào chủ nhật. Trident liên quan đến một loại DEX mới mà SushiSwap đang phát triển.

Để hiểu được nguyên nhân dẫn đến lời đe dọa ra đi này, hãy nhìn lại sự phát triển của ban lãnh đạo SushiSwap những năm qua.

Ngọn nguồn vụ việc

SushiSwap là một sàn giao dịch phi tập trung được phân nhánh từ Uniswap. Nó được biết đến nhờ cú vampire attack để kéo người dùng Uniswap sang SushiSwap bằng cách thưởng người dùng mới bằng token

Vào tháng 9 năm 2020, SushiSwap trở nên “nổi tiếng” sau khi một trong những người sáng lập của nó, Chef Nomi, lấy tiền đáng ra để dành cho nhóm phát triển của dự án và bán chúng sang Ethereum (ETH), gây ra một đợt bán tháo. Anh ta sau đó đã trả lại 14 triệu đô la và tỏ ra hối lỗi. Nhưng điều này dẫn đến việc tạm thời chuyển quyền kiểm soát dự án cho các cá nhân nổi tiếng khác như Giám đốc điều hành FTX Sam Bankman-Fried, trước khi cuối cùng rơi vào tay một cá nhân được gọi là 0xMaki.

Một năm sau, 0xMaki tuyên bố ra đi. Anh ấy nói rằng dự án đã gây thiệt hại cho anh ấy và anh ấy dự định thư giãn một chút. Anh ấy đang băn khoăn về việc viết một cuốn sách về những gì đã xảy ra tại SushiSwap từ bên trong. Ông cũng cho biết sẽ vẫn là cố vấn cho dự án.

Gần cuối bài đăng của mình, anh ấy nói “Tôi đã chấp nhận quyết định này và tôi đang cảm thấy rất bình yên”.

Nhưng có vẻ như đó là một quyết định mà anh ấy bị ép phải thực hiện. Một ảnh chụp màn hình bị rò rỉ từ một nhóm telegram SushiSwap dường như cho thấy Delong đang hỏi liệu dự án có nên yêu cầu Maki rời đi hay không, với 91% trong số 11 người được hỏi ủng hộ động thái này. Hơn nữa, một bài đăng hiện đã bị xóa trên diễn đàn SushiSwap cáo buộc rằng 0xMaki đã bị sa thải.

Dù sao thì giá SUSHI cũng đang giảm, hãy dành thời gian cho một chút về những điều tai quái đằng sau hậu trường tại Sushi. @ 0xMaki đã bị đuổi. Hầu hết các nhà phát triển giỏi đã rời đi. Có vẻ như đáng buồn là lòng tham đã chiếm lấy cộng đồng, ”BoringCrypto, một cựu nhà phát triển không phải cốt lõi của SushiSwap đã tweet.

BoringCrypto đã nêu tên ba nhà phát triển khác mà họ tin rằng cũng đã rời đi: 0xKeno, LevX và Mudit Gupta. 0xKeno đã rời khỏi dự án, theo tiểu sử trên Twitter của anh ấy, trong khi LevX dường như đang làm việc trong một dự án NFT. Về phần mình, Mudit Gupta cho biết anh đã rời nhóm cốt lõi nhưng vẫn là cố vấn.

Tối hậu thư

Sau những cáo buộc công khai này, Delong đã viết một dòng tweet để cố gắng trả lời những gì anh ấy mô tả là “phỉ báng vô lý”.

Delong nói rằng việc Gupta rời đi là do sự lãnh đạo của anh ấy là sai lầm, anh ấy nói rằng anh ấy đã mất bốn tháng rưỡi để tìm được một nhà phát triển chất lượng theo đúng ý mình.

CTO đã thừa nhận rằng một số thành viên cũ trong nhóm không thích anh ấy. Đối với những người này, anh ấy nói “Hầu hết họ được yêu cầu rời đi vì hiệu suất kém hoặc không có khả năng cộng tác với nhóm, đó là trường hợp của BoringCrypto”.

Delong tiếp tục chỉ trích BoringCrypto, tuyên bố rằng nhà phát triển này đã xây dựng các sản phẩm tại SushiSwap chỉ để bán chúng cho dự án tiền điện tử khác của anh ấy, được gọi là Magic Internet Money.

Cuối cùng, Delong nói rằng nếu cộng đồng không ủng hộ đội ngũ hiện tại, anh ấy sẽ rời đi.

“Tôi sẽ chuyển tất cả các tài khoản một cách hòa bình và đi xây dựng một thứ gì đó thành công tương đương và các bạn có thể đi kiếm người khác mà chỉ trích”, anh nói thêm.

Delong còn khẳng định rằng anh ta không được trả thù lao xứng đáng, ở mức 300.000 đô la cho một năm làm việc. “Điều đó có vẻ hơi nhiều nhưng tôi đã giảm lương để Dapper Labs bắt tay vào làm Sushi vì nó có vẻ thú vị,” anh nói. Ông nói thêm rằng nhóm chính SushiSwap nắm khá ít mã thông báo sushi (SUSHI).

Để chứng minh quan điểm của mình, Delong đã đề xuất với hệ thống quản trị của SushiSwap rằng tất cả nhóm cốt lõi – ngoại trừ bản thân – nên được đền bù bằng khoản thanh toán một lần 200.000 SUSHI (964.000 USD) từ kho bạc của dự án. Các mã thông báo sẽ không có thời gian vesting hoặc khóa, vì vậy các thành viên có thể bán ngay lập tức nếu họ muốn. Trong số 19 cá nhân được liệt kê, số tiền được trao là 18,3 triệu đô la.

Hiện tại, 68% trong số 79 cử tri phản đối đề xuất này.

“Đây là một thử nghiệm cho thấy dưới 1% số lượng phát hành đến tay đội ngũ cốt cán đang gây tranh cãi. Và bạn đã thất bại”, Delong nói.

Phản hồi chính thức

Vào ngày 5 tháng 12, nhóm SushiSwap đã đưa ra tuyên bố chính thức về tình hình hiện tại. Tuyên bố nói rằng một cựu thành viên được gọi là AG – từng dẫn đầu SushiSwap’s Châu Á – đã bị sa thải vì hành vi thiếu chuyên nghiệp và họ đứng sau nhiều tweet gần đây (chẳng hạn như những người cáo buộc 0xMaki đã bị sa thải).

Tuyên bố thừa nhận những khó khăn khi vận hành một dự án thông qua cấu trúc phi tập trung, đặc biệt là về trách nhiệm giải trình và tính minh bạch.

“Chúng tôi đồng ý và thừa nhận rằng đã có những sai lầm,” tuyên bố cho biết. “Trong tương lai, chúng tôi cam kết khuyến khích cộng đồng tham gia vào các quyết định lớn hơn và tạo ra sự minh bạch hơn với cộng đồng.”

Đọc thêm: Lỗ hổng nghiêm trọng được tìm thấy trong SushiSwap khiến 350 triệu USD gặp rủi ro

Một kỷ nguyên công nghệ mới đang đến với chúng ta và Ấn Độ chắc chắn không muốn bỏ lỡ điều này, đặc biệt là khi nước này có thể tận dụng nó để khởi động nền kinh tế của mình. Điểm này đã được đưa ra trong một báo cáo do Diễn đàn Đối tác, Chiến lược Hoa Kỳ [USISPF] và CrossTower đưa ra rằng cơ hội tăng trưởng kinh tế 1,1 nghìn tỷ đô của Ấn Độ trong 11 năm tới có thể đến từ các loại tài sản kỹ thuật số, tiền điện tử.

Theo báo cáo, Ấn Độ có thể chuyển sang áp dụng Web 3.0 để sử dụng tài sản kỹ thuật số và công nghệ blockchain, vốn có thể tự cung cấp đủ để số hóa dòng tiền tài chính.

Chủ tịch USISPF, Mukesh Aghi cho rằng:

“Ấn Độ đang sẵn sàng tăng trưởng để trở thành nền kinh tế 5 nghìn tỷ USD vào năm 2024-25 như đã hình dung của Thủ tướng Narendra Modi. Tài sản kỹ thuật số dự kiến sẽ có tiềm năng to lớn trong 11 năm tới ở khắp các quốc gia, bới chúng đang được áp dụng nhanh chóng. Tài sản kỹ thuật số được kỳ vọng sẽ giúp Ấn Độ đạt được GDP của nền kinh tế 5 nghìn tỷ USD”.

Tiền điện tử, Web 3.0,… sẽ thúc đẩy sự phát triển của Ấn Độ

Kapil Rathi, Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập của CrossTower, đã kêu gọi những người Ấn Độ có tầm nhìn xa trông rộng và lưu ý rằng Web 3.0 sẽ thúc đẩy đất nước khai thác các nguồn lực cốt lõi là giới trẻ am hiểu công nghệ để trở thành nhà lãnh đạo toàn cầu về tài sản kỹ thuật số và Web 3.0.

Rathi nói thêm rằng:

“Với các chính sách và khuôn khổ pháp lý phù hợp, các cơ quan quản lý của Ấn Độ có thể mang lại sự an toàn, kết hợp với niềm hy vọng và sự thịnh vượng cho Ấn Độ“.

Trong khi các quy định vẫn chưa rõ ràng và mọi thứ ít nhiều chỉ là suy đoán vì chưa có quyết định chính thức nào được đưa ra. Những báo cáo này có thể giúp chính phủ nhận ra tiềm năng của thị trường chưa được khai thác này. Nói một cách dễ hiểu, tỷ lệ chấp nhận tài sản kỹ thuật số đã ghi nhận một sự gia tăng rõ rệt vì nó tăng nhanh gần gấp đôi so với Internet.

Đọc thêm: Web 3.0 là gì và tại sao nó lại quan trọng

Theo thống kê, Internet mất 7,5 năm để đạt được một tỷ người dùng và khoảng cách này được cho là sẽ được đáp ứng chỉ trong vòng 4 năm đối với các sàn giao dịch tiền điện tử. Báo cáo ghi nhận:

“Web 3.0 có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 1,1 nghìn tỷ USD cho Ấn Độ trong 11 năm tới, nhưng chỉ với các chính sách và khuôn khổ pháp lý phù hợp. Thị trường dịch vụ tài chính toàn cầu ước tính đạt hơn 22 nghìn tỷ USD vào năm 2021 và sẽ tăng lên hơn 28 nghìn tỷ USD vào năm 2025 ”.

Khả năng áp dụng sẽ tăng lên khi lĩnh vực này được quản lý. Với sự quan tâm hiện tại của Ấn Độ đối với tiền điện tử, blockchain và Web 3.0 – mọi thứ có thể tăng vọt từ đây nếu được xử lý theo các quy định tiến bộ hơn, thúc đẩy công nghệ thay vì cản trở nó.